Evdə zibil torbası seçimi:  Hansı zərərlidir?

Evdə zibilin toplanması sadə bir vərdiş kimi görünə bilər, amma əslində həm sağlamlığa, həm də ətraf mühitə ciddi təsir göstərir. Zibil torbasının növü, qalınlığı, materialı və hətta rəngi belə evdə bakteriya, göbələk və pis qoxu problemini azalda və ya artıra bilər.

32gun.az bu barədə araşdırma aparıb:

Hansı zibil torbaları xeyirlidir, hansı ziyanlı?

Ən çox istifadə edilən torbalar polietilen əsaslıdır. Bu material ucuz, su keçirməz və vedrəyə rahat oturur. Qalın polietilen torbalar sızdırmaz və evdə gigiyena üçün daha uyğundur. Son illərdə bazarda “bioparçalanan” və ya nişasta əsaslı torbalar da populyarlıq qazanıb. Bunlar torpaqda nisbətən tez parçalanır və plastik yükünü azaldır. Lakin bazarda satılan hər eko-torba sertifikatlı deyil, bəziləri sadəcə “eko” yazısı ilə satışa çıxarılır. Sertifikatlı torbalar (EN 13432 və ya oxşar standartlı) həm insan sağlamlığı, həm də ətraf mühit üçün daha təhlükəsizdir.

Nazik polietilen torbalar, PVC və ya rəngi bilinməyən təkrar plastik paketlər risklidir. Onlar tez cırılır, maye tullantı sızır və evdə bakteriya çoxalmasına səbəb olur. Həmçinin, həddindən artıq ətirli torbalar tənəffüs yollarına zərər verə, uşaqlarda allergiya və astma riskini artırır. Qara rəngli təkrar plastik torbaların içində ağır metal qalığı ola bilər, buna görə açıq rəngli, təmiz xammaldan hazırlanan paketlər üstünlük təşkil etməlidir.

Torbasız vedrə yöntəmi – Köhnə, amma riskli

Köhnə dövrlərdə zibili birbaşa vedrəyə doldurub boşaltmaq adi idi. Ancaq indiki günün məişət tullantıları yağlı yemək, heyvan mənşəli qalıqlar və kimyəvi maddələrlə zəngindir. Torbasız vedrə tez çirklənir və düzgün yuyulmazsa, bağırsaq çöpü, salmonella kimi mikroblar mətbəxə yayılır. Vedrə üsümü yalnız hər gün və yaxud hər boşaltmadan sonra ciddi təmizlik aparıldıqda məntiqlidir.

Həkim-ekoloq Elçin Nabatov 32gun.az-a danışarkən bildirir ki:

“Nazik və keyfiyyətsiz torbadan istifadə edən evlərdə mətbəx səthlərində mikrob sayı digərlərinə nisbətən 3-4 dəfə çox olur. Torbanın sızdırması nəticəsində yaranan rütubət kif göbələklərini artırır. Mən ailələrə ən azı 35-40 mikron qalınlığında, bioparçalanan və ya oksoparçalanmayan polietilen torbaları tövsiyə edirəm. Həddindən artıq ətirli torbalar uşaqlarda astma tutmalarını qıcıqlandıra bilər. Torbasız vedrə isə yalnız hər gün xlorla yuyulduqda gigiyenik sayılır, bu da praktik deyil.”

Ekspert əlavə edir ki, zibil torbalarının kütləvi yandırılması hava çirkliliyinə ciddi təsir edir və milyonlarla torba artıq ekoloji yük deməkdir. Ən doğru seçim, kompostlana bilən və sertifikatlı materiallardan istifadə etməkdir.

Nəticə onu göstərir ki...

Evdə zibili torbasız toplamaq nostalji təsir bağışlasa da, müasir tullantı gerçəkliyi ilə uzlaşmır. Optimal yol orta yoldur: qalın, sızdırmaz, sertifikatlı torbalar istifadə olunmalı, zibil tez-tez boşaldılmalı və çeşidləmə mümkün olduqda tətbiq edilməlidir. PVC və keyfiyyətsiz təkrar plastik paketlərdən isə uzaq durmaq məsləhətdir.

Sağlam ev mühiti həm düzgün torba seçimi, həm mütəmadi boşaltma, həm də tullantının çeşidlənməsindən keçir.

Nilay ÖzSöz