Müasir dövrdə xəbərlərə çıxış demək olar ki, fasiləsizdir. Sosial şəbəkələr, xəbər portalları, televiziya və mobil tətbiqlər gündəlik olaraq insanları informasiya ilə dolu edir. Bu sürətli axın, xəbər almağı asanlaşdırsa da, bəzən psixoloji yorğunluğa səbəb ola bilər. İnsanlar həm müsbət, həm də mənfi xəbərləri eyni anda qəbul edərək, emosional gərginlik yaşayır və uzun müddətdə bu, onların ruh halına təsir göstərə bilər. Xüsusilə stresli, faciəvi və ya zorakı xəbərlərin çoxluğu gündəlik həyat ritmini pozaraq, emosional yüklənməyə yol açır.
Psixoloq və psixoterapevt Leyla Əliyarova 32gun.az-a bildirir ki, xəbərlərin davamlı olaraq izlənməsi, beynin stress hormonlarını artırır və diqqət pozğunluğuna səbəb ola bilər:
"Gündəlik xəbərləri oxumaq insanları məlumatlandırsa da, həddindən artıq xəbər istehlakı beyin üçün yorucu ola bilər. Xüsusilə sosial media və xəbər portallarında ardıcıl olaraq faciəvi hadisələrə rast gəlmək, insanın emosional tənzimləmə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərir. Bu, həm yuxu problemlərinə, həm də gündəlik fəaliyyətlərdə diqqət itkisinə gətirib çıxara bilər. Psixoloji sağlamlığın qorunması üçün insanlar müəyyən bir vaxtı xəbərlərdən uzaq qalmaq, məlumatları seçici oxumaq və fasilələr vermək üsullarını tətbiq etməlidirlər."
Ekspertin sözlərinə görə, xüsusilə pandemiya dövründə və beynəlxalq böhran xəbərləri ilə dolu zamanlarda insanların xəbər istehlakı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu isə həm emosional, həm də fiziki yorğunluğa səbəb olub. Hətta uzunmüddətli xəbər izləmə stressinə “infoxication” (informasiya iflici) deyilir ki, bu, beyinin həddindən artıq məlumatı qəbul etdikdə işləmə qabiliyyətinin zəifləməsi ilə nəticələnir.
Mütəxəssislər xəbər istehlakını məhdudlaşdırmaq, sosial media fasilələri vermək, gündəlik həyat fəaliyyətlərinə fokuslanmaq və stress azaltma texnikalarından istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Həmçinin xəbərlərin etibarlı mənbələrdən seçilməsi və yalnız aktual və vacib informasiyaya diqqət yetirilməsi də psixoloji sağlamlığın qorunmasında önəmli rol oynayır.
Beləliklə, gündəlik xəbərlərin çox oxunması yalnız məlumatlı olmaq deyil, eyni zamanda insanın psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərir. Məqsədli və balanslı xəbər istehlakı isə həm məlumatlı qalmağa, həm də emosional sağlamlığı qorumağa imkan yaradır.
Nilay
