Həyatımızın müxtəlif sahələrində – işdə, münasibətlərdə, hətta sosial şəbəkələrdə – doğru və yalan məlumatı ayırd etmək mühüm rol oynayır. Psixoloq Vüsal Əliyev bu mövzuda 32gun.az-a danışaraq, yalanı aşkar etməyin mümkün yollarını açıqlayıb.
32gun.az bu barədə araşdırma aparıb:
Bədən dili yalanın siqnalını verir
Psixoloq bildirir ki, insanlar danışarkən bəzən bədən dili ilə özünü açır. “Bədən dili, göz təması və səs tonunun dəyişməsi yalanın işarələri ola bilər”, – deyə V. Əliyev vurğulayıb.
O əlavə edir ki, yalan danışan şəxs danışığını təkrarlaya, detallar isə bir-biri ilə uyğunsuz ola bilər. Belə hallarda diqqətli olmaq vacibdir: “Əgər biri hekayəsini dəfələrlə təkrarlayır, detallar arasında ziddiyyətlər varsa, bu, xəbərdarlıq siqnalıdır.”
Açıq suallar vasitəsilə doğru məlumat əldə etmək
Ekspert qeyd edir ki, doğru və yalan məlumatı ayırd etmək üçün açıq suallar vermək vacibdir. Açıq suallar qarşı tərəfin daha geniş və sərbəst cavab verməsini təmin edir.
“Sualları sadə ‘bəli’ və ya ‘xeyr’ ilə cavablandırmaq mümkün olan formatda vermək deyil, qarşı tərəfin hekayəsini izah etməsini tələb edən şəkildə vermək daha effektivdir. Bu zaman reaksiyalarını müşahidə etmək və uyğunsuzluqları görmək mümkün olur,” – deyə Vüsal Əliyev izah edib.
Sosial şəbəkələrdə yalanı necə aşkar etmək olar?
Vüsal Əliyev bildirir ki, eyni üsullar sosial şəbəkələrdə də işləyir. Paylaşılan məlumatın ardıcıl olub-olmaması, detalların tutarlı olması və istifadəçinin reaksiyaları yalanı aşkar etməyə kömək edir.
“Xüsusilə sosial mediada tez-tez xəbəri yenidən yazmaq, şəkilləri dəyişmək və ya məzmunu təkrarlamaq kimi davranışlar yalanın göstəricisi ola bilər. İnsanlar diqqətli olmalı, paylaşmadan öncə məlumatın mənbəyini yoxlamalıdır,” – deyə psixoloq qeyd edib.
Nəticə onu göstərir ki...
Doğru məlumatı ayırd etmək həyatın müxtəlif sahələrində önəmlidir. Bədən dili, səs tonu və göz təması kimi kiçik işarələr, eləcə də açıq sualların verilməsi yalanı aşkar etməyə yardımçı olur. Sosial şəbəkələrdə isə məlumatın ardıcıllığını və mənbəyini yoxlamaq vacibdir.
