Alimlərdən maraqlı ARAŞDIRMA - hüceyrə gəncliyinin sirri ilə bağlı

Weill Cornell Tibb Mərkəzinin ( ABŞ ) alimləri kiçik nüvəli hüceyrələrin (hüceyrə nüvəsinin içərisində sıx strukturlar) daha uzun müddət "gənc" qaldığını aşkar etdilər.

32gun.az bildirir ki, araşdırmanın nəticələri Nature Aging jurnalında dərc olunub. 

Alimlər bu qənaətə çörək və pivə istehsalı üçün zəruri olan və hüceyrə səviyyəsində insana təəccüblü dərəcədə bənzəyən model orqanizm olan maya üzərində aparılan araşdırmalar nəticəsində gəliblər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, hüceyrə nüvəsinin ölçüsünü azaltmaq qocalma prosesini ləngidə bilər. Tərkibində ribosomal DNT (rDNT) olan nüvə zülal sintezində əsas rol oynayır, lakin onun strukturu yaşla dəyişir və hüceyrə DNT-nin sabitliyinə təsir göstərir.

Hüceyrələr yaşlandıqca nüvələr böyüyür və rDNT-nin sabitliyinin pisləşməsinə gətirib çıxarır ki, bu da zədələnməyə daha həssas olur. Bu zərərlər xromosomların yenidən qurulmasına və hətta hüceyrə ölümünə səbəb ola bilər. Tədqiqatlar göstərdi ki, böyük nüvələrdə rDNT daha az dayanıqlıdır və nüvənin strukturunun özü zərər verə biləcək molekullara daha keçirici olur.

Alimlər qeyd ediblər ki, kalorilərin məhdudlaşdırılmasına yönəlmiş gəncliyi qoruyan strategiyalar nüvələrin ölçüsünü azaldır və qocalmanı ləngidir. Onlar həmçinin fərz etdilər ki, nüvə ölçüsündə məqsədyönlü azalma oxşar təsir göstərə bilər. Bu nəzəriyyəni sınaqdan keçirmək üçün elm adamları nüvə membranında rDNT-ni fiksasiya etmək üçün bir texnika hazırladılar ki, bu da nüvənin ölçüsünü idarə etməyə və hüceyrə qocalmasına təsirini müşahidə etməyə imkan verib. 

Nəticələr göstərdi ki, nüvələrin azalması əslində qocalmanı ləngidir. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu müşahidə hüceyrələrin ömrünü uzatmağa və insanlarda yaşa bağlı xəstəliklərin qarşısının alınmasına yönəlmiş metodların inkişafı üçün yeni perspektivlər açır.

Nilay