Amerikalı alimlər: Sosial bərabərsizliyin artması mütləq deyil
Çikaqodakı Field Təbiət Tarixi Muzeyinin amerikalı tədqiqatçıları digər elmi mərkəzlərlə birlikdə apardıqları araşdırma nəticəsində sübut ediblər ki, sosial bərabərsizliyin artması sivilizasiyanın inkişafının qaçılmaz nəticəsi deyil.
32gun.az bildirir ki, araşdırmanın nəticələri Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) elmi jurnalında dərc edilib.
"Qloballaşan Bərabərsizlik Dinamikası" (GINI) layihəsinin tədqiqatçıları 10 min illik tarix ərzində 1000 qədim yaşayış məntəqəsindəki 50 minə yaxın evi təhlil ediblər. Onlar evlərin ölçüsünü rifah göstəricisi kimi istifadə ediblər.
Sosial bərabərsizlik müasir Cini indeksinin analoqu ilə ölçülüb (0 — tam bərabərlik, 1 — tam bərabərsizlik). Alimlər bildirirlər ki, geniş yayılmış fikrin əksinə olaraq, əkinçiliyə keçid həmişə bərabərsizliyin artmasına səbəb olmayıb. Burada əsas rol sərvətin yenidən paylanmasını təmin edən sosial mexanizmlərə məxsusdur.
Tədqiqatın rəhbəri, Field Muzeyindən Qeri Faynman qeyd edib: "Tarixdə elə cəmiyyətlər olub ki, təbəqələşməni bilərəkdən məhdudlaşdırıblar — vergi sistemi, qanunlar və ya mədəni ənənələr vasitəsilə."
Məsələn, qədim Afinada varlılar ictimai bayramların maliyyələşdirilməsində iştirak edir, bir çox mədəniyyətlərdə isə irsin yenidən bölüşdürülməsini təmin edən ayinlər mövcud olurdu.
Bu kəşf müasir iqtisadi bərabərsizlik problemlərinin həllinə tarixi baxış bucağı təqdim edir.
Ayxan
.jpg)
.jpg)
