Alimlər boulinqdə ideal atışın şərtlərini müəyyənləşdiriblər

Boulinq həvəskarları və idman ictimaiyyəti üçün əlamətdar bir xəbər yayılıb. Prinston, Massaçusets Texnologiya İnstitutu və Nyu-Meksiko Universitetinin alimləri, illərdir davam edən bir problemi həll edərək, boulinq topunun zolaqda hərəkətini böyük dəqiqliklə proqnozlaşdıran yeni bir riyazi model hazırlayıblar.

32gun.az bildirir ki, bu innovativ iş, "AIP Advances" jurnalında öz əksini tapıb.

Altı diferensial tənliyə əsaslanan bu riyazi model, fırlanan bərk cismin Eyler tənliklərindən çıxarılaraq, strajk (ilk atışda bütün on pinin vurulması) üçün topun optimal düşmə nöqtəsini dəqiq müəyyən etməyə imkan verir.

Tədqiqatın müəllifi Kertis Huper qeyd edib ki, "Simulyasiya etdiyimiz sistem oyunçular, məşqçilər, avadanlıq istehsalçıları və turnir təşkilatçıları üçün faydalı bir vasitə ola bilər. Topun trayektoriyasının yüksək dəqiqliklə proqnozlaşdırılması, yeni qələbə strategiyalarına və avadanlıq konstruksiyalarına yol açır."
Əvvəlki yanaşmalardan fərqli olaraq, əsasən real oyunçuların atışlarının statistikasına əsaslanan bu yeni model, topun özünün hərəkətinin fizikasını nəzərə alır. Zolağın yağlanma təbəqəsinin forması və paylanması kimi parametrlər hesablamalara daxil edilir. Turnirlər arasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişən bu yağ təbəqəsi, atış trayektoriyasının idarə edilməsində ən vacib amillərdən biri olan sürtünmə yaradır.
Modelin digər mühüm komponenti isə atışlardakı təbii qeyri-dəqiqlikləri kompensasiya etməyə imkan verən "səhv ehtiyatı" (miss-room) adlanan amildir. Bu, hesablamaları real oyuna daha uyğun və tətbiq edilə bilən edir, belə ki, oyunçular məhz özlərinə uyğun strategiya tapa biləcəklər.
Modelin yaradılması asan olmayıb: tədqiqatçılar zəif asimmetrik topun hərəkətinin təsvirində və mürəkkəb tənliklərin adi oyunçular üçün anlaşılan dilə və ölçülərə uyğunlaşdırılmasında çətinliklərlə qarşılaşıblar.

Gələcəkdə komanda zolaqdakı qeyri-bərabərliklər kimi amilləri də əlavə edərək modelin dəqiqliyini artırmağı, həmçinin sistemi praktik istifadəyə uyğunlaşdırmaq üçün sahənin peşəkarları ilə əməkdaşlıq etməyi planlaşdırır.
Nilay